Kiedy sąd kieruje sprawę budowlaną do mediacji, jednym z pierwszych pytań jest zawsze to samo: kto za to płaci i ile to kosztuje. To pytanie ma konkretną odpowiedź, opartą na przepisach z lutego 2026 roku.
Stawki mediatora w mediacji sądowej
Wynagrodzenie mediatora w postępowaniu sądowym reguluje Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 lutego 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 170), obowiązujące od 17 lutego 2026 r.
W sprawach majątkowych do wartości sporu 200 000 zł: 2% wartości, nie mniej niż 300 zł i nie więcej niż 4 000 zł. Powyżej 200 000 zł: 4 000 zł plus 1% od nadwyżki, łącznie nie więcej niż 8 000 zł. Gdy wartości sporu nie da się ustalić: 300 zł za pierwsze posiedzenie i 200 zł za każde kolejne, maksymalnie 900 zł.
Kilka liczb dla perspektywy: jeśli spór opiewa na 150 000 zł, mediator sądowy zarobi maksymalnie 3 000 zł. Opłata sądowa od tego samego pozwu wynosi 7 500 zł. Samo wynagrodzenie biegłego w sprawie budowlanej często przekracza 10 000 zł.
Kto konkretnie płaci i jak to się dzieli
W mediacji sądowej koszty mediatora zasadniczo ponoszą strony po połowie, jeśli same nie umówią się inaczej (art. 98³ § 1 KPC).
Koszty mediacji zaliczane są do kosztów sądowych postępowania. Sąd przy orzeczeniu o kosztach procesu może je rozliczyć między stronami.
Jeśli sprawa dotyczy osoby w trudnej sytuacji finansowej, sąd może zwolnić ją z kosztów mediacji na podstawie art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Zwrot opłaty sądowej po ugodzie
To finansowy argument za mediacją, o którym mało kto wie na początku sporu.
Jeśli strony zawrą ugodę mediacyjną przed rozpoczęciem pierwszej rozprawy, sąd z urzędu zwraca całą uiszczoną opłatę sądową od pozwu (art. 79 ust. 1 pkt 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Ugoda po rozpoczęciu rozprawy daje zwrot 75% opłaty.
Przy sporze o 150 000 zł: opłata sądowa 7 500 zł, mediacja maksymalnie 3 000 zł, zwrot po ugodzie przed rozprawą 7 500 zł. Saldo finansowe mediacji: oszczędność ponad 10 000 zł już przed wyrokiem.
Przy sporze o 400 000 zł: opłata sądowa 20 000 zł, mediacja maksymalnie 6 000 zł, zwrot po ugodzie 20 000 zł. Zysk finansowy samego mechanizmu zwrotu: 14 000 zł.